Irregular periods

Ακανόνιστες περίοδοι

Συγγραφέας
January 23, 2023
Zoe Sever Σεξολόγος, Κλινική Σύμβουλος και Υπερασπίστρια των Σεξουαλικών και Αναπαραγωγικών Δικαιωμάτων.

Αυτό το άρθρο έχει ελεγχθεί ιατρικά από τη Δρ Noortje Paridaans, γυναικολόγο από την Ολλανδία, με εξειδίκευση στη διάγνωση και τη χειρουργική θεραπεία της Ενδομητρίωσης. Πέρα από την εξειδίκευσή της, εστιάζει στην ενδυνάμωση των γυναικών στο ταξίδι της υγείας τους, δημιουργώντας ευαισθητοποίηση για την υγεία των γυναικών, φτιάχνοντας podcast και αξιολογώντας ιατρικές πληροφορίες.

Όλοι το έχουμε ζήσει. Εκείνη τη στιγμή άγχους όταν δεν περίμενες την περίοδό σου, αλλά εμφανίζεται έτσι κι αλλιώς. Ίσως ήρθε νωρίτερα ή αργότερα απ' όσο περίμενες, ίσως ήταν ευπρόσδεκτη ή όχι. Αν σου συμβεί σπάνια ένας μεμονωμένος ακανόνιστος κύκλος, αυτό γενικά δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Ωστόσο, για κάποιες, επίμονα μοτίβα ακανονικότητας σημαίνουν ότι μπορεί να είναι σχεδόν αδύνατο να ξέρεις πότε θα έρθει η περίοδος [1]. Αν η περίοδός σου είναι ακανόνιστη ή ακόμη και απούσα… μην το αγνοείς! Το να μάθεις γιατί συμβαίνει αυτό μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη πολλών βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στην υγεία - και μπορεί να σου δώσει ηρεμία! Θυμήσου ότι ο εμμηνορροϊκός σου κύκλος είναι ζωτικό σημείο και κρίσιμος δείκτης της υγείας σου, κάτι που σου προτείνουμε να ακούς [2]. Χωρίς άλλη καθυστέρηση, ας δούμε τι πρέπει να ξέρεις για την ακανόνιστη αιμορραγία, γνωστή και ως ακανόνιστη περίοδος.

Λοιπόν, τι ακριβώς είναι μια «φυσιολογική» περίοδος;

Για να κατανοήσουμε τους ακανόνιστους κύκλους, είναι σημαντικό να επιστρέψουμε πρώτα στα βασικά του εμμηνορροϊκού κύκλου.

Τι θεωρείται ο εμμηνορροϊκός μου κύκλος;

Ένας «φυσιολογικός» εμμηνορροϊκός κύκλος διαρκεί από 21 έως 35 ημέρες [3]. Αν αναρωτιέσαι «τι σημαίνει αυτό στην πράξη;», σε καλύπτουμε. Όχι, δεν αναφερόμαστε στη διάρκεια της περιόδου σου κάθε μήνα (σίγουρα ελπίζουμε να μη διαρκεί τόσο πολύ!). Ο εμμηνορροϊκός κύκλος αναφέρεται στο διάστημα από την πρώτη ημέρα μιας περιόδου έως την ημέρα πριν από την επόμενη περίοδο. Απλό, σωστά; Αξίζει να αναφέρουμε πάντως ότι, ενώ η «σχολική» περίοδος θεωρείται συχνά 28 ημέρες, μελέτες έχουν δείξει ότι αυτό ισχύει μόνο για περίπου το 13% των ανθρώπων που έχουν περίοδο [4]. Δηλαδή, αν ο κύκλος σου δεν είναι ακριβώς 28 ημέρες κάθε μήνα, δεν πειράζει. Για κάποιες, ένας κύκλος 21 ημερών είναι φυσιολογικός, ενώ για άλλες ένας κύκλος 35 ημερών μπορεί να είναι φυσιολογικός. Η καθεμία μας είναι μοναδική. Ωστόσο, ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλος ή μικρός είναι ο κύκλος σου, η περίοδός σου θα πρέπει να έρχεται περίπου στο ίδιο διάστημα κάθε μήνα, με απόκλιση λίγων ημερών.

Τι είναι η ακανόνιστη περίοδος;

Τώρα που μιλήσαμε για έναν κανονικό ή «φυσιολογικό» κύκλο, μπορούμε να μιλήσουμε για έναν ακανόνιστο. Η περίοδος μπορεί να θεωρηθεί ακανόνιστη αν εμφανίζεται συχνότερα από κάθε 21 ημέρες, σπανιότερα από κάθε 35 ημέρες, ή αν είναι απρόβλεπτη κάθε μήνα (αν αυτό ισχύει για σένα, φρόντισε να έχεις πάντα πρόχειρα έκτακτα εφόδια περιόδου!, όπως ένα εσώρουχο Snuggs ή εφεδρική σερβιέτα/ταμπόν) [6]. Το να γνωρίζεις το σώμα και τον κύκλο σου κάνει εδώ όλη τη διαφορά για να το αναγνωρίσεις. Αν είχες κανονικούς κύκλους στο παρελθόν, συνήθως είναι εμφανές όταν η περίοδός σου έρχεται πολύ γρήγορα ή πολύ αργά σε σχέση με το σύνηθες. Ίσως έναν μήνα η περίοδός σου έρχεται την 28η ημέρα και τον επόμενο μήνα την 37η. Αυτό είναι ακανόνιστο. Για να το απλοποιήσουμε, ένας ακανόνιστος κύκλος μπορεί να σημαίνει ότι η περίοδός σου έρχεται σπάνια, πολύ συχνά ή απρόβλεπτα. Όταν αυτό συμβαίνει για αρκετούς μήνες στη σειρά, σίγουρα ήρθε η ώρα για μια επίσκεψη στον γιατρό.

Είναι πάντα ανησυχητικός ένας ακανόνιστος κύκλος; Απλή απάντηση: όχι. Δεν είναι ασυνήθιστο να έχεις κάποιον περίεργο μήνα, και αυτό δεν είναι το τέλος του κόσμου ούτε λόγος να τρέξεις αμέσως στον γιατρό. Είναι επίσης φυσιολογικό οι εμμηνορροϊκοί κύκλοι να είναι ακανόνιστοι σε ορισμένες περιόδους της ζωής ενός ανθρώπου, όπως η έναρξη της εμμηνόρροιας (εμμηναρχή), η μετάβαση στην εμμηνόπαυση (περιεμμηνόπαυση), η χρήση ορμονικής αντισύλληψης και η περίοδος μετά την εγκυμοσύνη [7].

Αιτίες ακανόνιστης περιόδου

Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες για έναν ακανόνιστο κύκλο. Ανάμεσα σε αυτές είναι:

Εξωτερικοί παράγοντες:

  • Ακραίοι στρεσογόνοι παράγοντες: το άγχος μπορεί μερικές φορές να κάνει τον εγκέφαλο αβέβαιο για το αν μπορεί να στηρίξει επαρκώς μια εγκυμοσύνη, κάτι που παρεμβαίνει στην επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και ωοθηκών, δυσκολεύοντάς την. Παραδείγματα μπορεί να είναι μια χρόνια ασθένεια, ο θάνατος αγαπημένου προσώπου, αλλαγές στο βάρος και ακραίες δίαιτες ή άσκηση [8]

Ορμονικές αιτίες:

  • Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS): πρόκειται για μια σύνθετη κατάσταση που προκύπτει από ορμονικές ανωμαλίες που μπορούν να επηρεάσουν τη φυσιολογική ωορρηξία. Χαρακτηρίζεται από εμμηνορροϊκές ανωμαλίες, υψηλά επίπεδα ανδρικών ορμονών (τεστοστερόνη) και πολλαπλά μικρά ωοθυλάκια ή κύστεις στις ωοθήκες [9]
  • Προβλήματα θυρεοειδούς: ο θυρεοειδής αδένας (που βρίσκεται στον λαιμό) παράγει ορμόνες που ελέγχουν πολλές από τις λειτουργίες του σώματος. Ο υποθυρεοειδισμός ή ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να οδηγήσει σε πολύ λίγη ή πολύ μεγάλη έκκριση θυρεοειδικών ορμονών, που επηρεάζουν άμεσα τις ωοθήκες και τον εμμηνορροϊκό κύκλο [10].
  • Υπερβολική προλακτίνη – η προλακτίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από την υπόφυση και ελέγχει τη γαλουχία (παραγωγή μητρικού γάλακτος) [11]. Η υψηλή έκκριση προλακτίνης μπορεί να παρέμβει στη φυσιολογική παραγωγή ορμονών και να μεταβάλει ή ακόμη και να σταματήσει την ωορρηξία. Χωρίς ωορρηξία = χωρίς περίοδο.
  • Πρωτοπαθής ωοθηκική ανεπάρκεια (πρόωρη εμμηνόπαυση): εδώ τα ωάρια εξαντλούνται νωρίτερα απ' όσο αναμένεται, οπότε η ωοθήκη δεν διαθέτει τόσα πολλά διαθέσιμα σε έναν συγκεκριμένο μήνα [12]

Λίγα λόγια για το άγχος

Η ζωή είναι στρεσογόνα (πρόσθεσε και μια παγκόσμια πανδημία, παγκόσμιες συγκρούσεις και πληθωρισμό), οπότε ας εμβαθύνουμε λίγο στο πώς το άγχος μπορεί να συμβάλει σε έναν ακανόνιστο κύκλο [13, 14]. Όπως έχουμε ήδη πει, ο εγκέφαλος και οι ωοθήκες σου είναι συνδεδεμένα, και αυτό ελέγχει όσα συμβαίνουν στη μήτρα σου. Ο εγκέφαλος, όμως, χρειάζεται επίσης να ερμηνεύσει σήματα από το υπόλοιπο σώμα.

Αν κρίνει ότι δεν είναι κατάλληλη στιγμή για εγκυμοσύνη, είτε λόγω ασθένειας, λοίμωξης, έντονης συναισθηματικής φόρτισης, έντονης άσκησης, διατροφικών περιορισμών κ.λπ., θα σταματήσει να εκκρίνει την ορμόνη απελευθέρωσης γοναδοτροπίνης (μείνε μαζί μας εδώ), οπότε η υπόφυση δεν εκκρίνει ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH) και δεν γίνεται ωορρηξία [8]. Δεν αναπτύσσεται ωάριο. Αν δεν αναπτυχθεί ωάριο, δεν υπάρχει οιστρογόνο, δεν αναπτύσσεται ενδομήτριο τοίχωμα, δεν υπάρχει προγεστερόνη και δεν υπάρχει περίοδος. Δεν συμβαίνει τίποτα.

Αν το σκεφτείς από την οπτική της εξέλιξης, βγάζει τέλειο νόημα. Αν τρέχεις μακριά από μια αρκούδα, μεταναστεύεις σε άλλη χώρα, ή ζεις σε συνθήκες λιμού ή πολέμου (ή οποιοδήποτε άλλο τεράστιο στρεσογόνο παράγοντα), το σώμα δεν θέλει να ανησυχεί για να στηρίξει άλλη μια ζωή.

Συμβουλή: Αν έχεις χάσει μια περίοδο ή έρχεται πιο αργά απ' ό,τι συνήθως, μην ξεχάσεις να κάνεις τεστ εγκυμοσύνης. Ποτέ δεν βλάπτει!

Αναζητώντας βοήθεια

Αν έχεις παρατηρήσει ένα μοτίβο ακανονικότητας στην περίοδό σου, θα πρέπει να επισκεφτείς έναν επαγγελματία υγείας.

  • Δηλαδή, αν εμφανίζεται συχνότερα από κάθε 21 ημέρες, σπανιότερα από κάθε 35 ημέρες ή σου φαίνεται απρόβλεπτη… χωρίς κανένα μοτίβο σε όψη!
  • Θυμήσου, αν κάτι δεν σου φαίνεται σωστό όσον αφορά το σώμα σου, μάλλον δεν είναι.
  • Να ξέρεις ότι είναι εντάξει να πας σε γιατρό. Είναι εντάξει να κάνεις ερωτήσεις. Είναι εντάξει να υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου.

Έχεις ακόμα απορίες;

Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε. Παρέχουμε εκπαιδευτικές συμβουλές, οπότε αν κάτι δεν σου είναι ξεκάθαρο, ρώτα ελεύθερα!

Επίσης, αν δεν αισθάνεσαι ακόμα άνετα να μιλήσεις με τον γιατρό σου, μπορείς να ρωτήσεις εμένα. Δεν παρέχω ιατρική βοήθεια, αλλά σίγουρα μπορώ να εντοπίσω τα βασικά των ανησυχιών σου και να σε καθοδηγήσω ,...

Ρώτα τη Zoe

Τι να περιμένεις όταν πας στον γιατρό για ακανόνιστο κύκλο

Σίγουρα μπορεί να νιώθεις άβολα να πας στον γιατρό για κάτι σαν την περίοδό σου. Αλλά να ξέρεις ότι ο γιατρός σου είναι εκεί για να σε βοηθήσει και ότι δεν υπάρχει ντροπή ή κρίση όταν μιλάμε για περιόδους! Όταν πας, δείξε στον γιατρό σου το ιστορικό του κύκλου σου (μια εφαρμογή παρακολούθησης ή ένα ημερολόγιο μπορεί να βοηθήσουν εδώ) και ανάφερε τυχόν άλλες αλλαγές ή συμπτώματα που έχεις παρατηρήσει. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό σου να λύσει το γρίφο του τι προκαλεί την ακανονικότητα του κύκλου σου. Πιθανότατα θα κάνει ερωτήσεις για το πλήρες ιστορικό υγείας σου, θα κάνει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει τα επίπεδα ορμονών και γλυκόζης και ενδεχομένως ένα διακολπικό υπερηχογράφημα μήτρας και ωοθηκών.

Διαχείριση ακανόνιστου κύκλου

Η αντιμετώπιση ενός ακανόνιστου κύκλου εξαρτάται, φυσικά, από την υποκείμενη αιτία που τον προκαλεί. Η διαχείριση μπορεί να περιλαμβάνει:

  • Αλλαγές στον τρόπο ζωής (τροποποίηση συμπεριφοράς, διατροφή, ψυχοθεραπεία και τεχνικές μείωσης του άγχους)
  • Αντισυλληπτικά χάπια ή άλλα φάρμακα

Μπορείς επίσης να πάρεις πρωτοβουλία για:

  1. Παρακολούθησε τον κύκλο σου: σημείωσε τις ημερομηνίες του εμμηνορροϊκού σου κύκλου και παρατήρησε τυχόν ακανονικότητες
  2. Κατανόησε τη φυσιολογική λειτουργία του εμμηνορροϊκού κύκλου
  3. Φρόντισε για καλή υγιεινή ύπνου
  4. Αντιμετώπισε τις βαθύτερες αιτίες του άγχους σου
  5. Κάνε λίγο χρόνο για τον εαυτό σου. Άκου το σώμα σου, τι χρειάζεται αυτή τη στιγμή;
  6. Κινήσου!
  7. Αναζήτησε υποστήριξη. Άλλοι επαγγελματίες υγείας, όπως ψυχολόγοι και διατροφολόγοι, μπορούν να σε βοηθήσουν να διαχειριστείς τον κύκλο σου.
  8. Βρες κάποιον να σε υποστηρίζει. Το να τα αντιμετωπίζεις όλα αυτά μόνη σου μπορεί να είναι, ας το πούμε, τρομακτικό. Βρες στήριξη από κάποιον που εμπιστεύεσαι· μπορεί ακόμη και να σε συνοδεύσει στις επισκέψεις στον γιατρό!

Τελικό συμπέρασμα

Οι ακανόνιστοι εμμηνορροϊκοί κύκλοι μπορεί να είναι ένδειξη ότι κάτι συμβαίνει στο σώμα που χρειάζεται αντιμετώπιση. Είναι σημαντικό να επισκεφτείς έναν γιατρό για να βοηθηθείς στον εντοπισμό της αιτίας, να προστατέψεις την υγεία σου και να αποκτήσεις ηρεμία.

Αναφορές
  • 1. Gunter J. The Vagina Bible: The Vulva and the Vagina -- Separating the Myth from the Medicine: Citadel Press; 2019.
  • 2. Care ACoAH. ACOG Committee Opinion No. 349, November 2006: Menstruation in girls and adolescents: using the menstrual cycle as a vital sign. Obstet Gynecol. 2006;108(5):1323-8.
  • 3. Fraser IS, McCarron G, Markham R, Resta T. Blood and total fluid content of menstrual discharge. Obstet Gynecol. 1985;65(2):194-8.
  • 4. Yang H, Zhou B, Prinz M, Siegel D. Proteomic analysis of menstrual blood. Mol Cell Proteomics. 2012;11(10):1024-35.
  • 5. Garg S, Anand T. Menstruation related myths in India: strategies for combating it. J Family Med Prim Care. 2015;4(2):184-6.
  • 6. Johnston-Robledo I, Chrisler JC. The Menstrual Mark: Menstruation as Social Stigma. Sex Roles. 2013;68(1):9-18.
  • 7. Jones MM. Human Reproductive Biology: Elsevier Science; 2012.
  • 8. Dasharathy SS, Mumford SL, Pollack AZ, Perkins NJ, Mattison DR, Wactawski-Wende J, et al. Menstrual bleeding patterns among regularly menstruating women. American journal of epidemiology. 2012;175(6):536-45.
  • 9. Garry R, Hart R, Karthigasu KA, Burke C. A re-appraisal of the morphological changes within the endometrium during menstruation: a hysteroscopic, histological and scanning electron microscopic study. Hum Reprod. 2009;24(6):1393-401.
  • 10. Fraser IS, Critchley HO, Broder M, Munro MG. The FIGO recommendations on terminologies and definitions for normal and abnormal uterine bleeding. Semin Reprod Med. 2011;29(5):383-90.
  • 11. Sriprasert I, Pakrashi T, Kimble T, Archer DF. Heavy menstrual bleeding diagnosis and medical management. Contracept Reprod Med. 2017;2:20.

Εγγραφή στο Newsletter μας

Προτάσεις

${ article.tags }
${ article.published_at } · ${ article.author }

${ article.title }